Depremler ve zorunlu deprem sigortası (DASK)

 Depremler ve zorunlu deprem sigortası (DASK)

Depremler, ülkemiz için son zamanlarda uzmanlar tarafından ciddi uyarılarda bulunulan ve dünyanın oluşumu dahil tarihinde de önemli etkileri olan bu doğal afetler hakkında bilgiler vereceğim. 

Deprem nedir? Nasıl oluşur? 

Deprem, yer sarsıntısı veya halk dilinde zelzele, yer kabuğunda beklenmedik bir anda ortaya çıkan enerji sonucunda meydana gelen sismik dalgalanmalar ve bu dalgaların yeryüzünü sarsması olayıdır. 

Depremler, yerkabuğundaki fay adı verilen kırıklarda meydana gelir. Gerilme levhaların kademeli hareketi sonucunda yerkabuğunun değişik noktalarında meydana gelir. Depremler, kayalık bir alanda oluşan gerilmenin ani bir harekete yol açacak kadar yükselmesiyle olur. Bu hareket, kayanın en zayıf noktasında kırılmasıyla yeni bir fay oluşturabilir ya da kaya var olan fay boyunca kayar. Bunun sonucunda, gerilmenin boşalmasıyla olağanüstü büyük boyutta enerji açığa çıkar. Sonuç olarak bu açığa çıkan enerjinin çevredeki kaya kütlelerinde oluşturduğu titreşim depremi yaratır. 

Ülkemizde ve dünyada gerçekleşmiş bazı depremler 

+ 1 Eylül 1923, Japonya’da 8,3 büyüklüğündeki depremde ise 200 bin kişi öldü. 

+ 27 Aralık 1939, Erzincan’da meydana gelen 7,9 büyüklüğündeki depremde, Erzincan ili o zamanki nüfusunun yarısını kaybetti. Sarsıntının ardından 32.962 yaşamını yitirdi ve 100 binden fazla insan da evsiz kaldı. 

+ 21 Haziran 1990, İran’daki 7,3 büyüklüğündeki bu depremin sonucunda 50 bin kişi öldü. 

+ 17 Ağustos 1999, Gölcük merkezli Marmara depreminde 20 binden fazla kişi; 7,4 büyüklüğündeki depremde hayatlarını kaybettiler. Depremde ülkenin can damarı sanayi tesisleri de büyük hasar gördü. Hasarlı konut ve iş yeri sayısı 245 binden fazla olduğu tahmin edilmekteydi. 

+ 26 Aralık 2004, Endonezya açıklarında 9 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Bu deprem sonucunda oluşan, tsunami adı verilen dev dalgalar bölgedeki tüm sahil şeridini etkiledi, 250.000’den fazla kişi öldü. 

Depremlere karşı alınacak bazı önlemler 

+ Yerleşim bölgeleri titizlikle belirlenmelidir. Böylelikle kaygan ve ovalık bölgeler iskana açılmamalıdır. Konutlar gevşek toprağa sahip meyilli arazilere yapılmamalıdır. 

+ Yapılar deprem etkilerine karşı dayanıklı inşa edilmelidir. Örneğin; Radye temel, yükün zemine düzgün bir şekilde dağılmasını sağlar. Bu sistem deprem anında yapıyla birlikte hareket eder ve yapıda hasar oluşmasını büyük ölçüde engeller.  

+ İmar planında konuta ayrılmış yerler dışındaki yerlere ev ve bina yapılmamalıdır. Örneğin; dik boğaz ve vadilerin içi gibi. 

+ Mevcut binaların dayanıklılıkları artırılmalıdır. Örneğin; bina kolonların bakımları, kolonların çelik kafes içine alınması gibi.

+ Konutlara deprem sigortası yaptırılmalıdır. Örneğin; Zorunlu deprem sigortası DASK gibi. 

Zorunlu deprem sigortası DASK nedir? Ve amaçları nelerdir? 

Zorunlu deprem sigortası poliçesi, depremin ve deprem kaynaklı yer kayması, yangın, infilak ve tsunami gibi doğal afetlerin neden olabileceği hasarlara karşı konutları güvence altına alır. DASK ile konutu depremde hasar gören kişilerin, ister oturulamaz durumda ister kısmî hasarlı olsun, zararını en hızlı şekilde tazmin ederek yaşamın normale dönmesine aracılık eder. Bu sigorta poliçesi ile amaçlanan; 

+ Bütün konutları depreme karşı güvence altına almak.
+ Mali hasarların yükünü reasüre ederek (yeniden sigortalayarak) paylaşmak.
+ Devletin deprem kaynaklı giderlerini azaltmak ve gelecekte oluşabilecek hasarlar için fon oluşturmak.
+ Ülkemizde sağlıklı yapılaşmaya katkı sağlamak.
+ Toplum genelinde sigorta bilincinin gelişmesine destek olmak. 

Tugay Başoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir