Ekonomi literatüründe gayri safi milli hasıla (GSMH)

 Ekonomi literatüründe gayri safi milli hasıla (GSMH)

Gayrisafi millî hasıla (GSMH), bir ülke vatandaşlarının verilen bir yıl için ürettikleri toplam mal ve hizmetlerin, belli bir para birimi karşılığındaki değerinin toplamıdır. 

GSMH ve GSYİH arasındaki fark nedir? 

Gayrisafi milli hasıladan bahsedilirken vatandaşlık ayrımı yapılmasının nedeni, GSYİH ile farkı olduğunu belirtmek içindir. Gayrisafi yurt içi hasıla söz konusu olduğunda ele alınacak veriler ait olduğu ülkede bulunan yabancı ülke yurttaşlarının da ürettiği nihai mal ve hizmetlerin tümünü kapsar. Başka bir deyişle GSMH, bir ülkenin yurt dışında çalışan vatandaşlarının ülkeye gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYİH’ye eklenip ülkede çalışan yabancıların kendi ülkelerine gönderdikleri faktör gelirlerinin GSYİH’den düşülmesi ile elde edilen değerdir. 

Gayri safi milli hasıla nasıl hesaplanır? 

Millî Gelir hesaplamalarında iki çeşit fiyatlama baz alınır: 

*Cari fiyatlarla: Enflasyonun etkisi gözetilmez. Üretilen mal ve hizmetlerin güncel değerleri üzerine hesaplanır. 

*Sabit fiyatlarla: Baz olarak herhangi bir yıl alınır ve o yıla endeksli enflasyon oranından arındırılmış reel artışlar hesaplanır. 

GSMH, gelirler yöntemi ile hesaplandığında gelir niteliği taşıyan üretim ve hizmet alanındaki tüm veriler ele alınır. 

*GSYİH = Tarım + Sanayi + İnşaat + Ticaret + Ulaştırma ve Haberleşme + Mali Kuruluşlar + Konut + Hizmetler Toplamı + İthalat Vergisi 

*GSMH = GSYİH + Yurt dışında bulunan vatandaşların gelirleri – Yurt içindeki yabancıların gelirleri 

Gayri safi milli hasılanın önemi nedir? 

Gayrisafi milli hasıla ve gayrisafi milli hasıla ile ilgili büyüme oranları, ait olduğu ülkenin ekonomik performansının bir göstergesidir. Örneğin, Gayrisafi milli hasıla büyüme oranlarının üç çeyrek üst üste düşük olması, verilerin ait olduğu ülkenin resesyon başlangıcı sinyalleri verdiği anlamına gelmektedir. Bu durumu ele alacak olursak, bir ülkenin resesyon sinyalleri vermesi demek o ülkede ekonomik büyümenin belirli bir süreliğine negatif olduğunu gösterir. Bu gibi veriler uluslararası derecelendirme kuruluşlarının, değerlendirmelerinde yatırım yapılabilirlik ve ülkelere ait ekonomik görünüm tahminlerine etki etmektedir. Verilerin, beklentilerin altında kalması ve düşük gelmesi uluslararası derecelendirme kuruluşlarının verilerin ait olduğu ülke değerlendirmelerini de düşürecektir veya verilerin, beklentilerin üstünde gelmesi durumunda ise değerlendirmeleri olumlu yönde etkilemesi beklenmektedir. 

Tugay Başoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir