Ekonomiyi olumsuz etkileyen faktörler

 Ekonomiyi olumsuz etkileyen faktörler

Ekonomiyi olumsuz etkileyen faktörler, bir ülkenin dünyada söz sahibi olabilmesi ve geleceğinin de sağlam temellere dayanması ekonomik durumu ile bağlantılıdır. Ülke ekonomileri, içinde bulunduğu bazı durumlardan ve risklerden olumsuz etkilenmektedir. Pandemi dönemi ile örneğini gördüğümüz bazı risk ve faktörleri sizlere aktaracağım. 

Öncelikle tarihi yakın olması nedeniyle küresel salgın (Covid-19) örneği 

İlk olarak 1 aralık 2019 tarihinde Çinin Vuhan kentinde ortaya çıkan virüs salgını neredeyse tüm dünyayı etkisi altına aldı. Son alınan verilere göre, tüm dünyada 462.852.072 vaka sayısı ve 6.077.209 vefat sayısı ile bıraktığı etkiyi tahmin etmek çok güç değil. Ülkelerin önde gelen borsa endekslerinde %30-35 civarında kayıplara sebep oldu. Virüs salgınına karşı uygulanan kısıtlamalar nedeniyle çok sayıda kişi işini kaybetti ve bunun sonucunda işsizlik oranlarında büyük artışlar yaşandı. Salgının etkisi seyahat sektöründe de ağır yaşandı. Havayolları uçuş sayılarını azalttı, müşteriler iş seyahatlerini ve tatillerini iptal etti. Salgın hastalık nedeniyle uygulanan kısıtlamalar perakende satışların ve mağaza trafiğinin görülmemiş düzeylerde düşüşüne neden oldu. Bunların sonucunda bir çok ülke ekonomisi resesyon ( GSYİH verilerinin negatif yönde büyümesi, ekonomik durgunluk) riski ile karşı karşıya kaldı. 

Ekonomiyi olumsuz etkileyen faktörler 

+ Jeopolitik riskler: Ekonomik belirsizlik ve siyasi belirsizlik ile birlikte belirsizlik üçlüsü olarak tanımlanır. Jeopolitik risk yerel terör saldırıları, savaş riskleri, askeri tehditler ve daha sonrasında büyüyüp küresel belirsizliklere denir. Bu riskler, yatırım kararlarında büyük bir belirleyicidir. Son zamanlarda Ukrayna piyasalarının negatif yönde etkilenmesi jeopolitik risklere belirgin bir örnektir. 

+ Coğrafi faktörler: Coğrafi faktörleri daha anlaşılabilir şekilde açmak gerekirse, bir ülkede bulunan engebeli ve dağlık arazilerin çokluğu, mevsim çeşitliliğinin yaşanmaması, yeteri kadar yağış almaması nedeniyle ülkenin tarıma elverişsiz olması ülkedeki ekonomik faaliyetleri kısıtladığını söyleyebiliriz.  

+ Teknolojik gelişmeler: Teknolojinin daha fazla ve etkin kullanımının, ülkelerin ekonomik büyüme süreçleri üzerinde önemli rolleri olduğu bilinmektedir. Teknoloji kullanımı, bir işi kolaylaştırma, basitleştirme, ucuzlatma ve hızlandırma gibi faydalar sağlamaktadır. Örneğin bahsettiğimiz salgın hastalıkların çaresi aşıdır. Bu aşıların bulunabilmesi, üretilebilmesi ve istenilen faydayı sağlaması teknolojik gelişmeler sayesindedir. Özetle bir ülkenin, çağın gerekliliği olan teknolojik gelişmelerden geri kalması durumunda, ekonomisinin de olumsuz etkileneceği aşikârdır. 

+ Doğal afetler: Ansızın gerçekleşebileceği gibi önlem alınmadığı zaman da ortaya çıkan doğa olayının sonucudur. Ciddi can ve mal kayıplarına neden olan ve engellenemeyen bu olaylar sonucunda ülke ekonomileri olumsuz etkilemektedir. Sermaye stokunu ve verimini azaltarak GSYİH’nin, tüketimin ve servetin azalmasına neden olmaktadır.  

+ Nüfus: Ülke ekonomisini olumsuz etkileyen faktörler arasında nüfus da yer almaktadır. Nüfusun yaşlı olması ve fazla nüfus artışı ülkenin ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Yaşlı nüfusun olması üretimden daha çok tüketime neden olacak bu da ekonomiyi negatif yönde etkileyecektir. Böylelikle dinamik ve genç nüfusa sahip ülkelerin ekonomileri iyi durumdadır. Çünkü bir ülkenin iş gücü verilerinin (çalışabilecek nüfus) iyi olması, ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilirliğini sağlamaktadır bu durumda bahsettiğimiz genç ve dinamik nüfus ile mümkün olmaktadır. Bunlara ek olarak kontrolsüz nüfus artışı da, masrafların artması ve kaynakların yetersiz kalmasına sebebiyet vereceğinden ekonomiyi olumsuz etkilemektedir.  

Tugay Başoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir