Geleceği aralayan kapı: BLOCKCHAIN

 Geleceği aralayan kapı: BLOCKCHAIN

Blok zinciri, blokzincir ya da özgün İngilizce tabirle Blockchain, kriptografi kullanılarak bağlanan ve güvenli hale getirilen, bloklar adı verilen, sürekli büyüyen bir kayıt listesi türüdür. Blok zincirleri tasarım ile güvenlidir ve yüksek Bizans hata toleransı ile bir dağıtık hesaplama sistemini örneklendirir. Merkezi olmayan uygulamalar, bu teknoloji ile mümkün olmaktadır. Bu sayede tıbbi kayıtlar, kimlik yönetimi, yiyecek izlenebilirliği veya oy kullanımı gibi bir çok kayıt yönetimi faaliyetleri için potansiyel olarak uygun olan blok zinciri çözümleri oluşturmaktadır.

Blockchain tarihçesi

Blockchain, kriptografik olarak güvenli bloglar zincirindeki ilk çalışma 1991 yılında Stuart Haber ve W. Scott Stornetta tarafından açıklanmıştır. 1992 yılında Bayer, Haber ve Stornetta, Merkle ağaçlarını tasarıma dahil etti ve bu da birkaç belgenin bir blok halinde toplanmasına olanak sağlayarak verimliliğini artırdı. Blockchain de ise ilk blok zincir 2008 yılında Satoshi Nakamoto olarak bilinen bir kişi veya bir grup insan tarafından kavramsallaştırılmıştır. Nakamoto tarafından ertesi yıl, kripto-para birimi Bitcoin’ in çekirdek bir bileşeni olarak uygulandı ve burada ağdaki tüm işlemler için kamu defteri olarak görev yaptı. Blok ve zincir kelimeleri, Satoshi Nakamoto’nun orjinal makalesinde ayrı ayrı kullanılmış; ancak 2016 yılına kadar tek bir kelime, Blockchain olarak popüler hale getirilmiştir. Blockchain 2.0 terimi ise, ilk olarak 2014 yılında ortaya çıkan dağıtılmış blok zincir veri tabanının yeni uygulamalarını ifade eder.

Blockchain teknolojisinin özellikleri

Bir blockchain kullanımıyla, bitcoin, güvenilir bir otorite gerektirmeden double spending problemini çözen ilk sayısal para birimi oldu ve birçok ek uygulama için ilham kaynağı oldu. Halihazırda, üç tip Blockchain ağı vardır; Genel blok zincirleri, Özel blok zincirleri ve Konsorsiyum blok zincirleridir. Genel Blok Zincirleri; bir genel blok zincirinin kesinlikle erişim kısıtlaması yoktur. İnternet bağlantısına sahip herkes, işlem gerçekleştirebilir ve bir geçerlilik kazanabilir. En büyük ve en bilinen genel blok zincirlerinden bazıları Bitcoin ve Ethereum’dur. Özel Blok Zincirleri; özel bir blok zinciri izin gerektirmektedir. Ağ yöneticileri tarafından izin verilmedikçe bunlara katılamaz. Katılımcı ve onaylayıcı erişimi ise kısıtlıdır. Konsorsiyum Blok Zincirleri; bir konsorsiyum blok zincirinin genellikle yarı-merkezsiz olduğu söylenir. Aynı zamanda izinlidir; ancak bunu kontrol eden tek bir kuruluş yerine, her bir şirket böyle bir ağda bir düğüm işletebilir. Bir konsorsiyum zincirinin yöneticileri, kullanıcıların okuma haklarını uygun gördükleri şekilde kısıtlar ve yalnızca sınırlı sayıda güvenilir düğümlerin bir konsorsiyum protokolü yürütmesine izin verir.

Blockchain’in geleceği

Blockchain teknolojisi hakkında günümüz insanları tarafından  anlamlandırılamamış kısımlar olsa da gelecekte büyük bir trend haline geleceği ortada çünkü birçok alanda bize sunduğu imkanlar bunu göstermektedir. Bu söyleme bir açıklık getirmek gerekirse; Bu noktada Blockchain teknolojisinin özelliklerine değinebiliriz. Blockchain teknolojisinin tek bir merkezi olmayan dağıtık yapıda olması, bizlere devletler, kurumlar veya kişiler tarafından kontrol edilemediğini göstermektedir. Değiştirilemez olması, bu teknolojinin verilerin depolandıktan sonra birçok ağda kaydedildiği için bir siber saldırı sonucu olumsuz etkilenmediğini ifade etmektedir. Güvenli olması, Blockchain teknolojisinde internet aracılığıyla ağa erişebilen her kişi bir merkez görevini görür. Bu yüzden bir siber saldırının başarılı olabilmesi için ağın en az %51’inin ele geçirilmesi gerekir, bu yüzden siber saldırıların olumsuz etkilerinin önüne geçmektedir. Açık ve şeffaf olması, Blockchain teknolojisinde ağda kayıtlı tüm kullanıcılar bilgileri görüntüleyebilir bu da teknolojinin denetlenebilirliğinin mümkün olduğunu ifade eder. Hızlı olması, eşler arası transferleri bir otorite olmadan gerçekleştirebilmesi, dağıtık yapıda olması gibi özellikleriyle Blockchain teknolojisinde işlemler çok hızlı tamamlanabilir. Bu sayede para transferleri gibi günlük işlemleri de yer ve zaman fark etmeksizin dakikalar, hatta saniyeler içerisinde gerçekleştirebilir. Bu gibi özelliklere sahip olan Blockchain teknolojisi;  Bankacılık ve ödemelerde, insanı yardım ve bağışlarda, veri güvenliği ve depolamalarda, oy kullanma ve seçimlerde, enerji ve dağıtım şebekelerinde ve sağlık alanlarında büyük bir trend oluşturması beklenmektedir.

Tugay Başoğlu

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir